Awen i Goffáu 80 Mlynedd Ers Diwedd yr Ail Ryfel Byd

I nodi 80 mlynedd ers diwedd yr Ail Ryfel Byd, mae Ymddiriedolaeth Ddiwylliannol Awen wedi comisiynu arddangosfa ymdrochol amlsynhwyraidd hollol newydd, Lleisiau Rhyddid, i'w gosod yn Neuadd Dref Maesteg o ddydd Sadwrn 8fed i ddydd Mawrth 11eg Tachwedd.

Gan gyfuno technoleg flaenllaw gydag adrodd straeon hanesyddol, mae Lleisiau Rhyddid yn cael ei datblygu mewn partneriaeth â'r stiwdio ymdrochol arobryn 4Pi Productions ac fe fydd yn gwahodd ymwelwyr i gamu i'r gorffennol, myfyrio ar y dyfodol ac ystyried beth mae ‘rhyddid’ yn ei olygu iddyn nhw.

Bydd prif neuadd Neuadd Dref Maesteg yn cael ei thrawsnewid cyfres o osodiadau rhyngweithiol pwrpasol wedi'u hysbrydoli gan atgofion rhyfel dros y blynyddoedd gan gyn-filwyr a chymunedau lleol, er mwyn darparu profiad sy mefyn ystyriaeth i bob oedran.

Ymhlith uchafbwyntiau'r gosodiadau celf y mae:

• Ystafell Myfyrdod. Gofod drych lle gall ymwelwyr fyfyrio yn ffigurol ac yn llythrennol wrth wrando ar recordiad o'r gerdd ‘Freedom Road’ gan y Bardd Llawryfog Simon Armitage.

• Lleisiau Cyn-filwyr. Fideos o gyn-filwyr lleol yn rhannu straeon am eu profiadau a'u meddyliau ar ryddid. Bydd sain yn cael ei ddarparu trwy glustffonau i ganiatáu ar gyfer myfyrdod tawel.

• Meysydd Pabi. Defnyddio realiti estynedig i daflu maes o babïau coch yn ddigidol ar lawr pren y brif neuadd, sy'n symud wrth i ymwelwyr gerdded ar draws y gosodiad.

• Llusernau arbennig. Crëir y rhain yn ystod gweithdai celf a hwylusir gan Artist Cyswllt Awen, Nazeem Syed, yn Llyfrgelloedd Awen ledled Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr drwy gydol mis Hydref.

Mae ‘Lleisiau Rhyddid’ yn rhan o ‘Ein Rhyddid: Ddoe a Heddiw’, rhaglen greadigol ledled y DU a gefnogir gan Lywodraeth y DU trwy Gyngor Celfyddydau Lloegr, y Cenolfannau Celfyddydau Dyfodol a Llyfrgelloedd Cysylltiedig.

Dywedodd Annabel Turpin, Cyd-gyfarwyddwr y Cenolfannau Celfyddydau Dyfodol:

“Mae Ein Rhyddid: Ddoe a Heddiw yn ymwneud â mwy na choffau yn unig. Mae'n ymwneud â rhoi'r cyfle i'n cymunedau ddiffinio beth mae rhyddid yn ei olygu iddyn nhw, yn eu geiriau, eu lleisiau a'u celf eu hunain.”

Dywedodd Richard Hughes, Prif Weithredwr Ymddiriedolaeth Ddiwylliannol Awen:

“Ynghyd â'n cydweithwyr yng Nghanolfan Gelfyddydau Chapter, rydym yn falch o gynrychioli Cymru fel un o'r 80 o ganolfannau celfyddydau, llyfrgelloedd ac amgueddfeydd sy'n cymryd rhan yn y rhaglen ‘Ein Rhyddid: Ddoe a Heddiw’.

“Byddwn yn defnyddio ein cyllid i rymuso artistiaid, cyn-filwyr a phobl leol i ddod ynghyd a chreu profiad gweledol a chofiadwy iawn lle gall cymunedau fyfyrio ar etifeddiaeth yr Ail Ryfel Byd a sut mae'n teimlo i bobl heddiw.

“Ein nod yw nid yn unig cofio aberrations anfoesol rhyfel ond defnyddio technoleg newydd i greu profiad amlsynhwyraidd, traws-genhedlaeth sy'n dangos nad rhywbeth rydyn ni'n ei astudio yn unig yw hanes, ond rhywbeth rydyn ni'n ei deimlo.”

Dywedodd y Cynghorydd Jane Gebbie, yr Aelod Cabinet dros Wasanaethau Cymdeithasol, Iechyd a Llesiant:

“Rydym yn falch o gefnogi'r arddangosfa deimladwy hon i nodi cyfnod hynod arwyddocaol mewn hanes. Bydd yn cynnig cyfle i ymwelwyr stopio a myfyrio ar beth mae 'rhyddid' mewn gwirionedd yn ei olygu i ni i gyd, fel unigolion ac fel cymuned. Mae hon yn arddangosfa y mae'n rhaid ei gweld sy'n dathlu ein hetifeddiaeth leol, ein creadigrwydd, a phwysigrwydd parhaus rhyddid.”